Wie vertrouw jij je portemonnee toe?

Het verkiezingsdebat tussen de financieel-specialisten van de politieke partijen

Afgelopen vrijdag 24 februari gaan in een bomvol theater aan het Spui huidige en aanstaande financieel-specialisten uit de Tweede Kamer het financiële verkiezingsdebat aan. Als een goede traditie voor de derde keer georganiseerd door de Rijksacademie en het ministerie van Financiën.

Middagvoorzitter Frank Kalshoven, directeur van De Argumentenfabriek en economisch columnist van de Volkskrant leidt het debat. Mark Harbers van de VVD, Wouter Koolmees van D’66 en Henk Nijboer van de PvdA als zittende kamerleden gaan de discussie aan met nieuwkomers Pieter Grinwis van de Christenunie, Tom van der Lee van Groen Links en Evert-Jan Slootweg van het CDA. Een debat op inhoud dat de verschillen tussen de politieke partijen goed duidelijk maakt. Een debat ook met respect voor elkaars standpunten en met humor. Voorzitter Frank Kalshoven sprak direct zijn bewondering uit voor de zes politici die hun carrière in het teken zetten van de publieke zaak en vrij de discussie met elkaar aangaan. Een applaus van de zaal gevuld met Rijksambtenaren volgt direct. Heeft zo’n debat zin vraagt Frank Kalshoven zich af. “Jullie ambtenaren weten vast al op wie je gaat stemmen. Jullie zitten zo dicht bij het vuur hier in Den Haag”. Tot verbazing van iedereen bleek echter de helft van de zaal nog te zweven.

Opvallend is dat er alleen maar mannen met stropdassen op het podium staan. Kennelijk blijft de Kamer wat achter bij de rest van financieel Den Haag waar een toenemend aantal vrouwen in hogere posities werkt aldus het hoofd van de Rijksacademie na afloop van het congres. In de zaal van het Spuitheater zit ook de secretaris-generaal van het ministerie van Financiën, Manon Leijten.

De doorrekening van de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen door het Centraal Planbureau is uniek. In andere landen gebeurt dit niet. In dit geval levert het een prettige som op. Alle politieke partijen trekken geld uit om na het zuur van de crisis nu het weer wat beter gaat zoet te presenteren. De economie en de werkgelegenheid groeit en de koopkracht neemt toe. Alle partijen komen uit op een begrotingsevenwicht of een begrotingsoverschot na de doorrekening. De keuzes verschillen echter. De een kiest meer voor de Zorg, de ander meer voor Onderwijs, Veiligheid, het Milieu, de koopkracht of lastenverlichting voor burgers en bedrijven. In vier debatten worden de verschillen tussen de politieke partijen duidelijk gemaakt aan de hand van de volgende stellingen:

  • De zorg, het koekoeksjong van de begroting, moet bloeden voor het onderwijs
  • De defensie-uitgaven moeten zo snel mogelijk naar de NAVO-norm van 2% bbp.
  • Beter ‘n contract van zeven jaar, dan een flexcontract.
  • De overheid moet een hogere CO2-prijs afdwingen, bijvoorbeeld met een CO2-belasting.

De debatten worden ingeleid door vier filmpjes. De eerste is een lerares die pleit voor klassenverkleining, de tweede een militair die pleit voor extra Defensie-uitgaven, de derde Greenpeace die de zaak bepleit voor het milieu en de vierde een Hagenees met een prachtige snor die duidelijk maakt dat er iets moet worden gedaan aan de lonen en pensioenen: ‘Door een baksteen uit mijn huis te trekken, kan ik geen brood kopen’

De quiz met feiten over de vier thema’s, die als een rode draad door het debat loopt,  is moeilijk voor de politici en het publiek. “Wij laten vanmiddag de feiten spreken”, aldus middagvoorzitter Frank Kalshoven. De eerste afvaller en die is er al snel krijgt dan ook een “factchecker”. Na de eerste twee vragen zitten de politici en de meeste mensen in het publiek al weer. Het antwoord op de vraag: hoeveel akkoorden sloot het kabinet na het Regeerakkoord was 9 en niet 6. En het antwoord op de vraag hoeveel wij uitgeven aan de gezondheidszorg volgens het CBS was 94,6 miljard euro en niet 86,1 miljard zoals de meeste mensen denken. De winnaar is geen politicus, maar komt uit het publiek en is een vrouw.