Samenwerken aan Beleid en Uitvoering: ‘De kracht zit in het gesprek en de praktijk’

Publicatiedatum 24-06-2026, 10:30

De Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering brengt Rijksambtenaren samen rond een centraal thema: hoe werk je effectief samen aan beleid en uitvoering? Tom Kortenbach, bestuursadviseur eigenaarszaken bij RVO, en Myrthe Doelman, adviseur coördinerend opdrachtgever bij BZK, delen hun ervaringen en tips voor toekomstige deelnemers.

‘Samenwerking begint bij jezelf’

Voor Myrthe was de wens om beter samen te werken in de driehoek de belangrijkste motivatie om zich aan te melden voor de opleiding Samenwerken aan Beleid en Uitvoering (SABU). “Goede samenwerking begint bij jezelf. Ik wilde leren hoe je op een prettige en effectieve manier samenwerkt, of het nu gaat om formele instrumenten of het informele gesprek,” vertelt ze. Tom sluit zich daarbij aan: “Het werken in de driehoek van eigenaar, opdrachtgever en opdrachtnemer, wat samen met het driehoeksmodel centraal staat in de opleiding, was vrij nieuw voor mij. Ik wilde daarom vooral zien hoe andere driehoeken samenwerken. Je kunt de agentschapsregeling lezen, maar daarin vind je niet welke keuzes anderen maken in de praktijk.”

Van theorie naar praktijk: een interactieve leeromgeving

Tom en Myrthe vonden de weg naar de opleiding via het interne leerportaal van hun organisatie, maar kenden de Rijksacademie al van eerdere trainingen. “De Rijksacademie biedt opleidingen die eigenlijk iedere beleidsmedewerker zou moeten volgen,” aldus Myrthe.

De kracht van de SABU zit volgens Tom en Myrthe in de combinatie van theorie en praktijk: “De opleiding geeft theoretische verdieping in het agentschapsmodel en laat zien dat samenwerken in de driehoek maatwerk is.” Tegelijkertijd is het programma interactief, benadrukt Myrthe: “Je verkent samen met andere ambtenaren praktijkvoorbeelden. Die uitwisseling zorgt dat de theorie echt gaat leven.”

De modules bestaan uit korte presentaties van docenten, gevolgd door groepsgesprekken en het bespreken van eigen casuïstiek. Tom: “Juist het gesprek met collega’s uit andere organisaties voegt veel toe. Iedereen brengt zijn eigen perspectief in, waardoor je breder leert kijken.”

Praktijkopdracht en simulatie: leren met en van elkaar

Tom en Myrthe noemen de praktijkopdracht als meest waardevol. Onder begeleiding van een coach werkten ze aan een vraagstuk uit de eigen driehoek of organisatie. Tom: “Onze begeleider daagde ons echt uit om verschillende perspectieven te onderzoeken. Je leert daardoor problemen van meerdere kanten bekijken – een essentiële vaardigheid in de driehoek.”

Ook de simulatie tijdens de laatste dag vond veel weerklank. “Door letterlijk in de schoenen van een andere rol te staan, krijg je veel meer begrip voor andermans dilemma’s. Dat werkt niet alleen verhelderend, het brengt ook veel energie in de groep,” vertelt Tom enthousiast.

Toepassing in het dagelijkse werk

De SABU-opleiding is direct toepasbaar, merken beiden. Myrthe: “Het inzicht in elkaars rol en positie neem ik dagelijks mee. Je leert dat er niet één beste manier is om  samen te werken: je moet met de betrokken actoren en binnen de opgave zoeken wat het beste past.” Tom vult aan: “De opleiding gaf mij handvatten om kritisch naar onze overlegstructuur te kijken en verbeteringen aan te dragen. Dat levert in de praktijk direct resultaat op.”

Daarnaast helpt het opgebouwde netwerk. “Het is waardevol om mensen uit andere driehoeken te kennen en even te kunnen vragen: hoe doen jullie dat eigenlijk?,” zegt Myrthe.

Aanrader voor iedereen die met samenwerken te maken heeft

Zowel Tom als Myrthe raden de opleiding zonder aarzelen aan collega’s en andere rijksambtenaren aan. Myrthe: “De opleiding is breder dan alleen de formele driehoeksrelatie. Iedereen die met samenwerking in en rondom beleid en uitvoering te maken heeft, haalt hier waardevolle inzichten uit.” Tom onderstreept: “Het geeft je een stevige kennisbasis en meer begrip voor de verschillende rollen die binnen de overheid samenkomen.”

Samen werken aan beter beleid en betere uitvoering

De SABU-opleiding blijkt in de woorden van Tom en Myrthe een ideale mix van leren, uitwisselen en samen werken aan betere samenwerking binnen de overheid. Of, zoals Tom het zegt: “Het belangrijkste wat ik meeneem is dat effectieve samenwerking begint bij een goed gesprek – en daar biedt deze opleiding alle ruimte voor.”